Dim Barajı ve Hidroelektrik Santrali
Dosyalar - İnşaat
I) MEMBA YÜZÜ BETON KAPLI KAYA DOLGU BARAJLAR
Beton yüzlü kaya dolgu barajların kullanımı günümüzde kullanımı oldukça yaygındır. Ön yüzü beton kaplamalı kaya dolgu barajlar özellikle güvenli olmaları,büyük farklılıklar gösteren arazi koşullarına uyabilmeleri, yapımlarının pratik ve ekonomik olması gibi üstünlüklerinden dolayı çoğunlukla tercih edilmektedir. Bu tip, daha yüksek barajlarda güvenle kullanılabilmektedir. Yapılan araştırmalar neticesinde bu tip barajların çok yüksek inşa edilmeleri halinde performanslarının sınır değerler içerisinde kaldığı, depreme karşı çok dayanıklı olduğu sonucuna varılmıştır.Ön yüzü beton kaplamalı kaya dolgu barajlar bugüne kadar çok büyük yüksekliklerde başarı ile inşa edilmiştir. 300m yükseklikte inşa edildiğinde performansı sınır değerler içinde kalmaktadır. Ön yüzü beton kaplamalı kaya dolgu barajların tamamı kuru olduğundan deprem sallamaları kaya dolgu boşluklarında boşluk suyu basıncı oluşturmaz. Bu özelliğinden dolayı da ön yüzü beton kaplamalı kaya dolgu baraj depreme karşı dayanıklıdır. Kret oturmaları ise nispeten düşüktür. İlk birkaç yıldan sonra bu oranda çok büyük düşme gözlenmektedir. Ön yüzü beton kaplamalı kaya dolgu barajlar her boyutta ve her amaç için kullanılabilme imkanına sahiptir.Ön yüzü beton kaplamalı kaya dolgu barajlar 1970'den beri çok kullanılan bir tiptir. Ön yüzü beton kaplamalı kaya dolgu barajların günümüzde yaygın olarak kullanılmasının temel nedenleri şöyledir:a) Modern ön yüzü beton kaplamalı kaya dolgu barajların tüm teknik açıdan iyi bir tip olması,b) Ön yüzü beton kaplamalı kaya dolgu barajların çoğunlukla düşük maliyette inşa edilebilmesi,c) Sıkıştırılmış kaya dolgu inşası ve geliştirilmiş derz detayları ile yığma kaya dolgu barajlarda gözlenen aşırı oturmaların ve su kaçağı problemlerinin ortadan kaldırılmış olmasıdır.Ön yüzü beton kaplamalı kaya dolgu barajların seçiminde Amerika'da, Avustralya’da ve dünyanın bir çok yerinde artışlar gözlemlenmiştir. Bu tıp barajların daha ekonomik ve daha yüksek inşa edilmesi için çalışmalar devam etmektedir.A) HANGİ ŞARTLARDA UYGULANABİLİR
Memba yüzü beton kaplamalı kaya dolgu barajlar hangi koşullarda uygulanabilir.1) Memba yüzü beton kaplamalı kaya dolgu barajlar dar vadiler için çok uygun ve ekonomiktir.2) Mükemmel statik stabilizesinin yanında sismik yüklemelere karşıda özellikle yüksek rezistans gösterir. Bu sebeple,deprem bölgeleri için ideal bir baraj tipidir.3) Her türlü iklim ve yükseklikte uygulanabilir.4) Oturmalar göz önüne alındığında sağlam temel koşullarına ihtiyaç vardır.5) Geçirimsiz malzemenin yetersiz ve uzak olduğu baraj yerlerinde en ekonomik çözümü getirir.B) TASARIM İLKELERİ
1) İyi kalitede kaya dolgu için gövde ve memba mansap şevleri olarak genellikle 1.3/1.0 ile 1.4/1.0 arasında bir değer kullanılır.2) Beton örtünün kalınlığı,T = H* ( 0.305 / 60.96 ) + 0.305 metre olarak hesaplanabilir.Bu formülün revize edilmiş hali T = l + H * MBu formüldeH: YükseklikM: 0.002 - 0.004 arasında değişir.3) Beton kaplamada kullanılan çelik donatının miktarı kaya dolgusunun çeşidine bağlı olarak her iki yönde %0.3 ile %0.5 arasında değişir.4) Beton dökümü düşey anolar halinde yapılmalıdır. Bu anoların genişliğine yöredeki ısı değişiklikleri göz önüne alınarak karar verilir.5) Yatay derzlere izin verilmez.6) Beton yüzü hemen beton plint temel yapılır aynı zamanda cut-off görevini yapacak olan bu temelin içerisine gerekirse bir galeri inşaa edilerek perde enjeksiyonu buradan yapılır.7) Düşey derzlerin arasına bir kat yerine iki kat bakır veya plastik su tutucu konarak su kaçaklarına karşı emniyet faktörü arttırılabilir.8) İnşaat sürerken meydana gelebilecek bir taşkın beton kaplama olmaksızın tutulabilir. Bu sebeple asgari bir risk sağlamak amacı ile barajın memba kesimi kurak mevsimde belirli bir yüksekliğe kadar inşaa edilir. Böylece dizaynda barajın iki programda yapılabileceği göz önüne alınmalıdır.9) Kaya gradasyonu iyi ayarlanmış şekilde olmalı ve beton yüzden mansaba doğrukalınlığı artan rölatif olarak ince bir tabaka halinde serilmelidir.Projeci kaya dolgu kütlenin stabilitesinin normal işletme şartlan altında problem olmadığını bilmelidir.
Tamamına erişebilmek için Kayıtlı Üye olup Giriş yapmalısınız